«Λύχνου σβεσθέντος»

Εδά τραπέζι νόμορφο, με καμουχά στρωμένο. Ο βασιλιάς κι’ ο Μαυριανός κι’ ο Μικροκωσταντϊνος αντάμα τρώγαν κ’ έπιναν ‘ς του πλάτανου τη ρίζα. Κι’ αθιβολαίς δεν είχανε κι’ αθιβολαίς εφέραν απάνω για τοις όμορφαις και για τοις τιμημέναις. Εκεϊ έφερε κι’ ο Μαυριανός παίνεμα τς αδερφής του. «Ωσάν το ρόδο τ’ ανοιχτό, το μανουσάκι τάσπρο,…

Κωνστάντζα

Ενώ η Κωνσταντινούπολη παίρνει μία ανάσα από τη λύση της πολιορκίας του Bayezid I και την ακόλουθη ήττα από τον Ταμερλάνο στην Μάχη της Άγκυρας το 1402, στην Ευρώπη μαίνεται ο Εκατονταετής πόλεμος και το Μεγάλο Δυτικό Σχίσμα. Μία ατυχής κατάσταση για τον Μανουήλ Β΄ Παλαιολόγο και τους Αυτοκρατορικούς της Ρωμανίας. Η διαιρεμένη Ευρωπή παρόλες τις…

Ναυμαχικά

Τα «Ναυμαχικά» του Λέοντος ΣΤ΄ του Σοφού, 10ος, είναι το μόνο έργο που παρουσιάζει ειδικά και ολοκληρωμένα το πώς οι Βυζαντινοί διεξήγαγαν τον πόλεμο στη θάλασσα. Στα σχετικά κεφάλαια περιγράφονατι λεπτομερώς οι στρατηγικές και τις τακτικές που εφαρμόζονταν στις πολεμικές αναμετρήσεις. Καταγράφουν και επεξηγούν με ακρίβεια τους τρόπους διάταξης των πλοίων, τους ελιγμούς και τις…

Ἡ Βασική Ἐκπαίδευση στήν Ῥωμανία

Oι Aυτοκράτορες ίδρυσαν αρκετά σχολεία για ορφανά παιδιά, τα οποία χρησιμοποιούσαν την ίδια διδακτέα ύλη με εκείνη της βασικής εκπαίδευσης στα ιδρύματα του Κράτους. Παιδιά από οικογένειες ανώτερης και μεσαίας τάξης συχνά εκπαιδεύονταν από ιδιωτικούς δασκάλους που προτιμούσαν την δική τους ύλη. Μέχρι τον 6ο αιώνα η εκπαίδευση παρέχεται για ένα σημαντικό ποσοστό παιδιών ελεύθερων…

Διήγησις Αλεξάνδρου μετὰ Σεμίραμις, βασίλισσας Συρίας περὶ τῶν ἕνδεκα ἐρωτημάτων

Πρόκειται για ένα ποίημα αγνώστου συγγραφέα, που γράφτηκε κατά τη βυζαντινή περίοδο, πιθανότατα γύρω στο 1350 μ.Χ., και διηγείται την επιθυμία του Μεγάλου Αλεξάνδρου, ο οποίος φανερά γοητευμένος από την αύρα της μυστηριώδους προσωπικότητας της θρυλικής βασίλισσας της Συρίας, Σεμίραμις, θέλησε να συναντήσει και να γνωρίσει από κοντά. Σύμφωνα με τον Διόδωρο το Σικελιώτη, η…

Κανονιοφόροι

«Όσο κυβερνώ τις θάλασσες Αυτοκράτωρ είμαι μόνον εγώ» απάντησε ο Νικηφόρος Φωκάς στον επίσκοπο Liutprand που διεκδικούσε τον τίτλο του Αυτοκράτορα και για τον Γερμανό μονάρχη. Και δεν θα μπορούσε παρά να είναι αλήθεια, μετά τον θρίαμβο της επανάκτησης της Κρήτης το 961 από τον Νικηφόρο και την απόκτηση του ελέγχου του εμπορίου της Ανατολικής…

Σαράντα

Σαράντα μίλια κυνηγάει ο Αρμούρης τον Σαρακηνό ως της Συρίας την Πόρτα – το όρος Ἁμανός: «Απέζευσε ο νεώτερος να τον βαρήση ο αέρας και ένα σκυλίν, Σαρακηνός, σκυλίν μαγαρισμένον, εγκρύμματα τον έβαλεν και επήρε του τον μαύρον, επήρε του τον μαύρον του, επήρε τον ραβδίν του. Μα τον κυρ Ήλιον τον γλυκύν, μα την…

«Τὶ ἐστιν πολιτεία καὶ πόσα μέρη αὐτῆς»

Αυτός είναι ο τίτλος του πρώτου κεφαλαίου του «Περὶ Στρατηγικῆς» του Συριανού Μαγίστρου στα μέσα του 9ου αιώνα. Ο Συριανός ξεκινά εξηγώντας τι είναι η πολιτεία των Ρωμαίων και ποια τα μέρη της. Ως μέρη αναφέρει τους φορείς των διαφόρων επαγγελμάτων και ως απαραίτητο κριτήριο ένταξης στην πολιτεία αναφέρει τη συνεισφορά του κάθε μέρους στο…

Ἐπαρχικόν Βιβλίον

Tο «Ἐπαρχικόν Βιβλίον» ανακάλυψε στη Γενεύη ο Ελβετός επιστήμονας Nicole, στα τέλη του 19ου αιώνα. Ἔλαβε την ονομασία του από τον Έπαρχο της Κωνσταντινούπολης, ο οποίος ήταν τότε ο ανώτατος διοικητής της πρωτεύουσας, ένα είδος διορισμένου, ισόβιου δήμαρχου, και είχε στη δικαιοδοσία του τον έλεγχο των συντεχνιών της Κωνσταντινούπολης. Να σημειωθεί ότι κανείς δεν έμπαινε…

Πορφυρογέννητος

«Κάποτε οι βασιλείς εξεστράτευαν μαζί με τον λαό όπως ο Ιούλιος Καίσαρας, όπως ο σεβαστός Αύγουστος, όπως εκείνος ο περιβόητος Τραϊανός, όπως ο μέγιστος των βασιλέων Κωνσταντίνος και ο Θεοδόσιος και όπως αυτοί που τους διαδέχθηκαν ασπαζόμενοι τον Χριστιανισμό και την θεοσέβεια και οι οποίοι έφεραν την Αρχή των Ρωμαίων στην σημερινή της κατάσταση. Τώρα πια η Βασιλεία των Ρωμαίων…

Ἠ ἀρχή τοῦ τέλους

«Ὦ χρύσεον πόλισμα τῆς Βυζαντίδος, ἥλιε τῆς γῆς, κάλλος οὐκ ἔχον κόρον, ἕως πότε βλέψω σε κατὰ τοὺς ὕπνους; Ὦ γῆ Βυζαντίς, ὦ πόλις τρισολβία, ὀφθαλμὲ τῆς γῆς, κόσμε τῆς οἰκουμένης, τηλαυγὲς ἄστρον, τοῦ κάτω κόσμου λύχνε, ἐν σοὶ γενοίμην, κατατρυφήσαιμί σου· σὺ καὶ περιθάλποις με καὶ διεξάγοις καὶ μητρικῶν σῶν ἀγκαλῶν μὴ χωρίσαις. Ὦ Ῥωμαῒς…

Πόλις-κράτος ἤ μόνον πόλις;

Στη σύγχρονη Ελλάδα, ο κατ’ εξοχήν όρος που δηλώνει την πολιτική εξουσία είναι το κράτος. Η λέξη είναι βέβαια αρχαία και ανήκει σε μια πολύ παραγωγική οικογένεια, αλλά δεν χρησιμοποιείται ποτέ στην Αρχαία Ελλάδα με την νεοελληνική έννοια του «état», «state» κ.ά. παρόλο που μπορούσε να έχει την πολύ συγγενή έννοια της εξουσίας, ακόμη και…